Boże Narodzenie i Objawienie Pańskie
Ze świętem Bożego Narodzenia związana jest inna uroczystość, a mianowicie Objawienie Pańskie, która najpierw obchodzona była na Wschodzie. Gdy Boże Narodzenie zawędrowało na Wschód, zastało tam już starszy obchód liturgiczny o tej samej treści, pod nazwą Teofania lub Epifania, co oznacza przyjście, objawienie się, ukazanie (mówiono np. o epifanii czyli przyjściu cesarza). Wydaje się, że wschodnia uroczystość Epifanii powstała na podobnym podłożu, jak zachodnia uroczystość Narodzenia Pańskiego. W Egipcie 6 stycznia obchodzono przesilenie zimowe i święto ku czci urodzin nowego Eonu. Chrześcijanie zastąpili to święto Epifanią, przyjściem Chrystusa a z Nim prawdziwego nowego eonu, nowej ery. Oprócz narodzenia Chrystusa równocześnie święcono inne wydarzenia z Jego życia, którymi objawił swoją chwałę: chrzest w Jordanie, pokłon mędrców (Trzech Króli) i cud na godach w Kanie Galilejskiej. Gdy na Wschodzie przyjęto Boże Narodzenie, nastąpiło z czasem treściowe rozgraniczenie obu uroczystości: 25 grudnia obchodzono na Wschodzie i Zachodzie narodzenie Jezusa w Betlejem, a 6 stycznia na Wschodzie chrzest Jezusa w Jordanie, na Zachodzie natomiast pokłon magów (św. Augustyn, Leon Wielki).
