Dobre odżywki – Rola odżywki białkowej w budowaniu masy mięśni w kulturystyce i fitness
Kulturystyka – jak rozpoznać dobre i skuteczne odżywki białkowe?
Chciałbym przekazać kilka informacji dotyczących diety w kulturystyce i fitness, a w szczególności omówić kwestie związane ze spożywaniem białka. W dietach kulturystów królują białka pochodzenia zwierzęcego – koncentrat WPC oraz izolat WPI białka serwatki, białko jajeczne egg, białko mleka, kazeina, czasami białko pszenicy. Zgodnie z przekonaniem i tradycją białko sojowe nie jest uważane w kulturystce i sportach siłowych jako ważne i nadrzędne źródło protein. Natomiast izolat białka sojowego jest często dodawany tzw. matriksów białkowych – czyli odżywek białkowych składających się z kilku frakcji białkowych.
Soja, szczególnie w postaci czystej proteiny sojowej jest ciężkostrawna, nie ma pełnego profilu aminokwasowego (aczkolwiek jest to profil aminokwasowy najbardziej zbliżony do idealnego białka czyli jajecznego) oraz ma mniejszą przyswajalność biologiczną. BV wynosi około 70 jednostek. Dla porównania białko jaj ma BV równe 100, koncentrat białka serwatki 125 a izolat białka serwatkowego aż 160! Jednak rozwój technologi żywieniowej sprawił że białko sojowe jest coraz tańsze a białka roślinne coraz droższe. I najważniejsze – odkryto, że soja ma bardzo wiele zalet, również dla sportowców dyscyplin siłowo-sylwetkowych, fitness i kulturystyki. Nowe odżywki białkowe oparte o izolat białka soi są lekkostrawne. W połączeniu z białkami pochodzenia zwierzęcego tworzone są nowe kompozycje, co bardzo poprawia ich jakość a szczególnie efektywność działania oraz skuteczność.
Które odżywki białkowe są naprawdę dobre i skuteczne?
Im aminogramam czyli profil aminokwasowy zbliża się do aminogramu serwatki tym wyższa jakościowo i lepiej biodostępna jest odżywka białkowa dla naszego organizmu. Frakcje białkowe jak laktoferyna i immunoglobuliny chronią nasz układ pokarmowy przed drobnoustrojami oraz czynnikami chorobotwórczymi jak również przed objawami nadmiernego stresu. Można zauważyć tendencję, w której dobre odżywki białkowe nowej generacji oparte o niemodyfikowany genetycznie izolat białka są zdecydowanie lepiej przyswajane i dość łatwo trawione.
Połączenie w jednym preparacie proteinowym białek białek soi, serwatki oraz pszenicy zawierającej gluten powoduje że taki matrix białkowy ma o wiele więcej antykatabolicznie działającej l-glutaminy niż czysta serwatka. Dla przykładu soja zawiera do dziesięciu procent glutaminy, serwatka do sześciu procent a pszenica nawet do dwudziestu procent. Każdy to zetknął się z kwestiami odżywek oraz suplementacji w kulturystyce ma pojęcie jak istotna jest l-glutamina dla osoby trenującej na siłowni. Suplementy glutaminowe przyspieszają procesy regeneracji mięśni (działanie antykataboliczne) oraz zwiększają odporność organizmu stymulując układ immunologiczny.
Zatem korzystne jest dołączenie do diety suplementów z glutaminą szczególnie tych, które nie są dezaktywowane przez kwaśną treść soku żołądkowego. Kulturyści, którzy przyzwyczaili się już do smaku odżywek białkowych opartych o proteiny serwatki, mleka czy egg mogą nie być specjalnie zachwyconymi smakiem połączeń sojowo-serwatkowych. Jednak i tutaj technolodzy żywności i żywienia wykonali ogromną pracę i smaki odżywek stają się coraz lepsze.
Izoflawony – czy warto wspomagać się tym suplementem w kulturystyce i fitness?
Ziarna sojowe, które stanowią uzupełnienie diety, także kulturystycznej wykazują bardzo wiele prozdrowotnych właściwości. Soja obniża ryzyko miażdżycy, choroby wieńcowej oraz niektórych nowotworów – szczególnie raka piersi u kobiet. Substancji bioaktywne zawarte w soi stanowią ochronę przed rakiem, hamując zdolność zmian nowotworowych poprzez zahamowanie rozwoju odżywiającego go układu krwionośnego. Soja w swoim składzie zawiera również związki przeciwutleniające o charakterze izoflawonów – genisteiny, daidezeiny i kwas fitonowy. Doradcy żywieniowi i dietetycy w takich sportach sylwetkowych jak kulturystyka, fitness bardzo często zalecają suplementację izoflawonami, więc należy podchodzić ostrożnie do tego zagadnienia.
Jednak istnieje dalsza potrzeba i konieczność prowadzenia badań nad soją. Zwłaszcza jeżeli w tle pojawiły się doniesienia o zmianach w organizmie ludzkim powodowanych długotrwałym spożywaniem soi w postaci tofu. Dotyczy do okresu kilkudziesięciu lat obecności tofu w diecie, na skutek której doszło do pogorszenia się zdolności umysłowych i psychofizycznych. Należy również przestrzec przed przyjmowaniem białka sojowego bez ograniczeń, jak również suplementów diety zawierających izoflawony. Najważniejsze w diecie kulturystów jest jej zoptymalizowanie przyjmowanych posiłków pod względem jakości i składu. Jeżeli dieta będzie urozmaicona oraz oparta głównie o produkty roślinne – na pewno będzie korzystna dla zdrowia.
- Popularne i dobre odżywki białkowe zawierające zarówno izolat białka sojowego oraz białko serwatki:
- Hitec protein 80, protein 90 ;
- Olimp system protein 80, X5 protein ;
- Vitalamx whey protein 63, whey protein 70 ;
Białko roślinne i zwierzęce – najlepsze połączenie w diecie?
Wśród kulturystów bardzo często słyszy się rozmowy dotyczące diety, treningu i suplementacji a szczególnie dostarczania właściwej ilości białka, węglowodanów, tłuszczy, witamin oraz minerałów. Ma to umożliwić wzrost masy mięśniowej oraz zapewnić zapas energii niezbędnej do treningu na siłowni. Optymalna dieta ukierunkowana na budowę masy mięśniowej trenującego kulturysty wymaga sporej wiedzy i zaangażowania oraz czasu. Jeżeli połączymy białko pochodzenia roślinnego oraz zwierzęcego spełnimy wymogi zarówno diety kulturystycznej jak i zdrowego odżywania. Właśnie połączenie białka sojowego i serwatkowego w jednej odżywce białkowej zapewni nam zalety jednej i drugiej proteiny.
