Sposoby spłaty kredytu oraz zakupu i wykupu obligacji.
Oprocentowanie i prowizja, czyli opłaty za korzystanie z cudzych pieniędzy.
- Prowizje i opłaty manipulacyjne są zwykle naliczane w momencie zawierania umowy. W przypadku kredytów 0% (np: raty zero procent) określają one cały koszt kredytu.
- Stopa procentowa: może być sztywna – ustalana w momencie zawarcia umowy, np. obligacje o stałym oprocentowaniu i obligacje zero kuponowe lub zmienna – w trakcie trwania umowy następują zmiany wysokości odsetek (tzw. okresy przeszacowania).
Stosowane są dwa sposoby ustalania nowej stopy procentowej na początku okresu np. obligacje zmienne i w trakcie trwania okresu (np. z uwzględnieniem inflacji).
Terminy naliczania i spłacania odsetek zwykle się pokrywają, ale nie jest to regułą.
Wielkość odniesienia. Jest to wielkość, w oparciu o którą obliczane są odsetki. Najczęściej jest to niespłacona aktualnie część długu. Jeżeli spłaty mają miejsce w okresie okresu odsetkowego, może to być średnie saldo zadłużenia, stan zadłużenia na początku okresu odsetkowego. W przypadku obligacji jest to zwykle wartość nominalna. Warto zauważyć, że dla niektórych serii obligacji podlega ona rewaloryzacji. Co powoduje, że wielkość wypłacanych odsetek nie jest znana w momencie emisji obligacji.
Określenie kwoty.
Używa się trzech wielkości, z których zwykle dwie są sobie równe:
- suma nominalna (wartość nominalna, nominał) – jest to kwota widniejąca w dokumentach;
- suma wypłaty (cena zakupu, cena emisyjna) – suma przepływów gotówki w “jedną stronę”;
- suma spłaty (cena wykupu) – suma przepływów gotówki w “drugą stronę” (z pominięciem oprocentowania, prowizji itp.)
Jeżeli wypacana suma jest wyższa niż nominalna, to różnicę określamy jako agio, w przeciwnym wypadku mówimy o disagio. Taką terminologię stosuje się również przy emisji akcji. W przypadku obligacji na ogół cena wykupu jest równa cenie nominalnej, a różnica między ceną wykupu a ceną emisyjną to dyskonto (gdy cena emisyjna jest niższa) lub premia (w przeciwnym wypadku). Podobnie w odniesieniu do weksli (jest to szczególny rodzaj kredytu) mówimy o dyskoncie. W przypadku kredytów należy uwzględnić dodatkowo koszty manipulacyjne i prowizje płatne przy zawarciu umowy oraz możliwość częściowego umorzenia kredytu.
Terminarz wypłat
- wypłata jednorazowa;
- wypłata w transzach;
Sposoby wypłaty:
- spłata jednorazowa, np. typowe obligacje;
- spłata ratalna, np. stałe raty kapitałowe lub spłata annuitetowa – stała suma raty kapitałowej i odsetek.
